Wiki · thamsau.com
Cẩm nang đại dương sâu: sinh vật vùng biển tối, thú biển lặn sâu, khoa học lặn bình khí, học lặn an toàn, đáy biển và địa chất, đại dương và khí hậu, nghề cá xa bờ bền vững, hải sản lên bàn ăn an toàn, mở quán hải sản và biển sâu trên màn ảnh.
Mở app Thâm SâuNgày lặn quây lưới, tối mở quán bến nấu món Việt›
Sinh vật vùng biển tối
Cá răng nanh (Anoplogaster cornuta) chỉ dài khoảng 15 cm, sống ở độ sâu 500–2.000 m, được xem là có răng lớn nhất so với thân trong loài cá, vô hại với người.
Sinh vật vùng biển tối
Mực ma cà rồng (Vampyroteuthis infernalis) không phải mực hay bạch tuộc, dài khoảng 30 cm, sống ở vùng thiếu oxy 600–1.200 m và ăn mảnh vụn hữu cơ chìm xuống.
Sinh vật vùng biển tối
Cá rồng biển sâu (họ Stomiidae) săn mồi ở tầng tối với răng trong suốt nhờ tinh thể nano trong men răng; con đực cá rồng đen nhỏ, không răng, không ăn khi trưởn
Sinh vật vùng biển tối
Bạch tuộc Dumbo (chi Grimpoteuthis) dài khoảng 20–30 cm, có đôi vây như tai voi, sống sát đáy biển từ 1.000 m trở xuống, từng được quay ở gần 7.000 m trong rãnh
Sinh vật vùng biển tối
Cua yeti (chi Kiwa) là giáp xác phủ lông trắng ở suối lạnh rỉ khí và miệng phun nước nóng, nuôi vi khuẩn trên lông rồi chải ra ăn; loài đầu tiên tìm thấy năm 20
Sinh vật vùng biển tối
Cá mập yêu tinh (Mitsukurina owstoni) da hồng, mõm dài dẹt, sống ở độ sâu khoảng 270–960 m và có thể phóng hàm ra gần một phần mười chiều dài thân để đớp mồi.
Sinh vật vùng biển tối
Xác cá voi rơi là khi cá voi chết chìm xuống đáy sâu, thành nguồn sống cho hàng trăm loài qua bốn giai đoạn kéo dài nhiều chục năm, có cả giun ăn xương Osedax.
Sinh vật vùng biển tối
Cá răng nanh (Anoplogaster cornuta) chỉ dài khoảng 15 cm, sống ở độ sâu 500–2.000 m, được xem là có răng lớn nhất so với thân trong loài cá, vô hại với người.
Sinh vật vùng biển tối
Mực ma cà rồng (Vampyroteuthis infernalis) không phải mực hay bạch tuộc, dài khoảng 30 cm, sống ở vùng thiếu oxy 600–1.200 m và ăn mảnh vụn hữu cơ chìm xuống.
Sinh vật vùng biển tối
Cá rồng biển sâu (họ Stomiidae) săn mồi ở tầng tối với răng trong suốt nhờ tinh thể nano trong men răng; con đực cá rồng đen nhỏ, không răng, không ăn khi trưởn
Thú biển & bò sát lặn sâu
Cá nhà táng thường lặn 400–1.200 m, mỗi lần 40–60 phút, có khi quá 2.000 m, tìm mực bằng tiếng lách cách cực mạnh; mực khổng lồ chỉ là phần nhỏ trong khẩu phần.
Thú biển & bò sát lặn sâu
Theo nghiên cứu Schorr và cộng sự 2014, cá voi mõm khoằm Cuvier lặn gần 3.000 m; Quick và cộng sự 2020 ghi một lần lặn 222 phút, lâu nhất từng thấy ở loài thú.
Thú biển & bò sát lặn sâu
Hải cẩu voi ngủ ngay khi lặn, mỗi giấc khoảng 10 phút, lật ngửa trôi xoắn ốc xuống sâu; ngoài khơi chúng chỉ ngủ chừng 2 giờ một ngày, lên bờ ngủ bù tới 10 giờ.
Khoa học lặn bình khí
Cứ xuống 10 m nước biển áp suất tăng 1 bar. Boyle giải thích đau tai và rách phổi, Henry giải thích bệnh giảm áp, Dalton giải thích say nitơ và ngộ độc oxy.
Khoa học lặn bình khí
Bệnh giảm áp do nitơ hoà tan khi lặn tạo bọt trong mô lúc ngoi lên quá nhanh. Đau khớp, tê, khó thở sau lặn cần thở oxy, gọi cấp cứu và đến buồng oxy cao áp.
Khoa học lặn bình khí
Say nitơ là trạng thái giống say rượu do nitơ áp suất cao, thường rõ từ khoảng 30 m với không khí. Nó hết khi lên nông hơn nhưng làm người lặn quyết định sai.
Học lặn & lặn an toàn
Chứng chỉ lặn bình khí đi từ lặn thử, Open Water (thường tới 18 m), Advanced (thường 30 m) đến Rescue và Divemaster; PADI, SSI, NAUI, CMAS khác nhau ở tên gọi.
Học lặn & lặn an toàn
Bạn lặn là người cùng lập kế hoạch, kiểm thiết bị, ở trong tầm với và chia khí khi bạn hết khí. Bài nêu việc của bạn lặn, cách xử lý lạc nhau và khi hết khí.
Học lặn & lặn an toàn
Kiểm tra thiết bị trước khi lặn gồm tự kiểm bình, bộ điều áp, phao, chì rồi kiểm chéo năm bước với bạn lặn. Bắt được van đóng, phao xì, khí có mùi lạ trước khi
Đáy biển & địa chất đại dương
Ngày 15/1/2022 núi lửa ngầm Hunga Tonga phun cột tro lên tầng trung lưu, sóng áp suất vòng quanh Trái Đất nhiều lượt và làm đứt cáp quang biển nối Tonga.
Đáy biển & địa chất đại dương
Đáy đại dương sinh ra ở dải tách giãn, trôi dạt vài cm mỗi năm rồi chìm xuống ở rãnh biển, nên hiếm nơi già quá 200 triệu năm, trong khi đá lục địa tới 4 tỷ năm
Đáy biển & địa chất đại dương
Núi ngầm là núi mọc từ đáy biển, cao trên khoảng 1.000 m mà đỉnh không nhô khỏi mặt nước; có hơn 100.000 ngọn, quanh sườn có san hô nước lạnh và đàn cá dày đặc.
Đại dương & khí hậu
Theo IPCC, pH nước mặt đại dương giảm khoảng 0,1 từ thời tiền công nghiệp, tức độ axit tăng khoảng 30%, làm ít ion cacbonat cho ốc, hàu, san hô xây vỏ.
Đại dương & khí hậu
Sóng nhiệt biển là đợt nước biển nóng bất thường kéo dài ít nhất 5 ngày so với chính nơi đó. Theo IPCC, tần suất đã tăng khoảng gấp đôi từ thập niên 1980.
Đại dương & khí hậu
Đại dương nhận khoảng một phần tư lượng CO₂ con người thải mỗi năm nhờ bơm hoà tan ở nước lạnh và bơm sinh học của phù du, cất carbon xuống tầng sâu hàng thế kỷ
Nghề cá xa bờ & đánh bắt bền vững
Thẻ vàng IUU là cảnh báo EC đưa ra với Việt Nam ngày 23/10/2017 về khai thác hải sản bất hợp pháp; chưa cấm nhập khẩu nhưng không gỡ có thể thành thẻ đỏ.
Nghề cá xa bờ & đánh bắt bền vững
Thiết bị giám sát hành trình (VMS) gửi vị trí tàu cá qua vệ tinh về trung tâm quản lý; ở Việt Nam, tàu từ 15 m trở lên bắt buộc lắp và giữ kết nối suốt chuyến b
Nghề cá xa bờ & đánh bắt bền vững
Truy xuất nguồn gốc hải sản khai thác nối nhật ký trên tàu, biên nhận bốc dỡ ở cảng, giấy xác nhận nguyên liệu và chứng nhận khai thác để lần ngược về tàu đánh
Hải sản lên bàn ăn an toàn
Sashimi an toàn khi cá được làm ra để ăn sống: cấp đông đúng chuẩn diệt ký sinh trùng, giữ lạnh liên tục. Histamin, thuỷ ngân thì không nhiệt độ nào xoá được.
Hải sản lên bàn ăn an toàn
Anisakis là giun tròn ký sinh trong cá biển, mực; nhiễm khi ăn sống, ngâm giấm. Nấu tới 63 °C hoặc cấp đông −20 °C 7 ngày (FDA) diệt được, nhưng không hết dị ứn
Hải sản lên bàn ăn an toàn
Methyl thuỷ ngân tích nhiều ở cá săn mồi lớn như cá kiếm, cá mập, cá ngừ mắt to. FDA/EPA khuyên ăn 2–3 bữa cá ít thuỷ ngân mỗi tuần; nấu chín không làm giảm.
Mở quán hải sản nhỏ
Mở quán hải sản cần đăng ký hộ kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP hoặc bản cam kết, kiến thức ATTP và khám sức khoẻ. Hỏi UBND xã, phường để biết diện
Mở quán hải sản nhỏ
Quán hải sản nên có hai, ba bạn hàng giao đúng giờ, có phiếu giao, chịu đổi con chết, và tự kiểm từng lần nhận: mắt, mang, vỏ, nhiệt độ. Bài kèm loài không nên
Mở quán hải sản nhỏ
Bể giữ hải sản sống cần độ mặn khớp nguồn hàng, sục khí liên tục, nhiệt độ ổn định, lọc cơ học và sinh học, mật độ thưa, vớt con chết sớm, không dùng hoá chất c
Biển sâu trên màn ảnh & trang sách
The Abyss (1989) của James Cameron quay trong lò phản ứng bỏ dở chứa 28 triệu lít nước, có cột nước dựng bằng máy tính đoạt Oscar và cảnh chuột thở chất lỏng có
Biển sâu trên màn ảnh & trang sách
Finding Nemo đúng về cá hề sống trong hải quỳ và hải lưu Đông Úc, nhưng bỏ qua chuyện cá hề đổi giới tính; còn hiệu ứng Nemo lên nghề bắt cá cảnh vẫn đang tranh
Biển sâu trên màn ảnh & trang sách
The Blue Planet (2001) và Blue Planet II (2017) của BBC do David Attenborough dẫn chuyện, có tập The Deep về biển sâu và tập cuối tạo ra hiệu ứng Blue Planet về